Zelfstandigenwet: is een intermediair altijd opdrachtgever?

Samenvatting

Intermediair als opdrachtgever in de Zelfstandigenwet botst met jurisprudentie, en zet druk op de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar.

Zelfstandigenwet schuift bureau naar voren

De concept-Zelfstandigenwet noemt een derde partij zoals een intermediair of digitaal arbeidsplatform nadrukkelijk de opdrachtgever. Dat raakt direct aan de verplichting om minimaal drie opdrachtgevers in twee jaar te hebben. De vraag wordt dan scherp: telt de (eind)klant waar de zzp’er het werk doet, of telt het bureau dat de opdracht bemiddelt en aan wie de zzp’er factureert?

In de Memorie van Toelichting onderscheidt de regering twee situaties. Bij de eerste vorm, waarin de zelfstandige opdrachten uitvoert voor klanten van de intermediair, ziet de regering dat als één opdrachtgever, ongeacht het aantal klanten waarvoor de zelfstandige werkt.

Branchekritiek en voorbeeld uit de rechtspraak

De NBBU en de Bovib reageren kritisch op die uitleg. Bart Smals, directeur van de Bovib, noemt het onwenselijk en soms praktisch onmogelijk, bijvoorbeeld bij raamcontracten tussen overheden en brokers. Een zzp’er kan dan via één broker bij verschillende overheidsdiensten werken, die volgens Smals wel degelijk verschillende opdrachtgevers zijn.

Boris Emmerig vraagt zich bovendien af of de keuze van de regering aansluit bij de jurisprudentie. In een zaak over fiscale kwalificatie van inkomsten werkte een persoon via een intermediair voor de Rabobank. De rechtbank Zeeland–West-Brabant sprak daarbij over één uiteindelijke opdrachtgever, namelijk de Rabobank, en kwalificeerde de rol van de intermediair vooral als bemiddelings- en kassiersfunctie. Dat zet de wettelijke definitie van opdrachtgever op spanning met hoe rechters naar de feitelijke verhoudingen kijken.