Wet Zelfstandigen: veilige haven voor zzp’ers?

Samenvatting

Minister Aartsen werkt de Zelfstandigenwet uit, maar de veilige haven voor zzp’ers blijft volgens de auteur onzeker bij controles op schijnzelfstandigheid.

Zelfstandigenwet en de veilige haven

Minister Thierry Aartsen, Minister van Werk en Participatie, stuurde op 10 september 2026 een brief aan de Tweede Kamer over de vervolgstappen in de uitwerking van de Zelfstandigenwet. Daarmee geeft hij gevolg aan een motie van Dogukan Ergin (Denk) en Simon Ceulemans (JA21), die vroeg om vóór het zomerreces meer richting over de verdere uitwerking.

In de brief schetst Aartsen het doel van de wet: vooraf duidelijke spelregels zodat er een veilige haven ontstaat voor wie daaraan voldoet, met zekerheid dat er als zelfstandige kan worden gewerkt en er dus geen arbeidsovereenkomst is.

Het nog in te dienen wetsvoorstel werkt met twee toetsen: de zelfstandigentoets (gericht op de persoon van de zelfstandige) en de werkrelatietoets (gericht op vrijheid, onafhankelijkheid en het ontbreken van gezag binnen de opdracht).

Waarom zekerheid niet automatisch volgt

Boris Emmerig waarschuwt dat het beeld kan ontstaan dat je bij de start van een opdracht klaar bent zodra je aan beide toetsen voldoet. Volgens hem klopt dat niet: ook tijdens de looptijd moet je voortdurend aan beide toetsen blijven voldoen, waardoor opdrachtgevers moeten blijven monitoren.

Daarnaast houdt de Belastingdienst bij controles op schijnzelfstandigheid ruimte om te stellen dat niet aan de zelfstandigentoets en/of werkrelatietoets is voldaan. In dat geval verdwijnt de veilige haven alsnog. Emmerig stelt daarom dat dit feitelijk weinig afwijkt van de huidige situatie, waarin de Hoge Raad via arresten zoals het participatieplaats-arrest, het Deliveroo-arrest en het Uber-arrest de kaders voor schijnzelfstandigheid al heeft uitgewerkt en die jurisprudentie ook na invoering relevant blijft.