Probleem schijnzelfstandigheid ligt niet in arbeidsrecht

Samenvatting

Het debat over schijnzelfstandigheid draait volgens advocaat Joost van Ladesteijn om een verkeerde vraag en jaagt zo onnodige onzekerheid aan.

Schijnzelfstandigheid en het arbeidsrecht

Advocaat Joost van Ladesteijn stelt dat het probleem rond schijnzelfstandigheid niet zit in het arbeidsrecht zelf, maar in de verwachtingen die politiek, marktpartijen en adviseurs van het recht hebben. De toetsingskaders zijn volgens hem niet nieuw: ze bestaan al decennialang en de rechtspraak past ze consequent toe. Toch presenteert het publieke debat die kaders steeds vaker alsof ze fundamenteel tekortschieten. Van Ladesteijn ziet daar een verschuiving achter: abstracte beleidsdoelen als gelijkheid en zekerheid domineren, terwijl die volgens hem niet los kunnen staan van een pluriforme samenleving en een heterogene arbeidsmarkt.

Perceptie, schijnzekerheid en markteffect

Een concreet gevolg is dat politieke perceptie juridische realiteit verdringt. Arbeidsrelaties worden vaker vanuit een gelijkheidsideaal behandeld alsof ze in essentie gelijk zijn, waardoor verschillen tussen werknemer en ondernemer vervagen. Daarnaast groeit de wens om vooraf volledige zekerheid te krijgen dat een arbeidsrelatie elke toekomstige juridische toets doorstaat, terwijl Van Ladesteijn benadrukt dat geen enkel rechtsgebied zulke absolute voorspelbaarheid kent. Die zoektocht naar schijnzekerheid werkt door in de markt: opdrachtgevers worden terughoudender, terwijl zzp’ers en intermediairs tegelijk blijven benadrukken dat het kader onduidelijk zou zijn en daarmee de onzekerheid versterken.