Wet Platformwerk: waar blijft de bescherming voor zelfstandigen?

Samenvatting

Wilmar Dik: Wet Platformwerk mist bescherming voor zelfstandigen met weinig onderhandelingsmacht en structureel te lage verdiensten.

Wet Platformwerk en rechtsvermoeden

De discussie over de Wet Platformwerk blijft volgens auteur Wilmar Dik te veel hangen in één vraag: wanneer is iemand werknemer? Daarmee raakt het wetsvoorstel een ander probleem onvoldoende: hoe bescherm je zelfstandigen die juridisch ondernemer zijn, maar economisch zwak staan en structureel te weinig verdienen.

Het wetsvoorstel wil de positie van mensen die via digitale platforms werken verbeteren en bevat onder meer een rechtsvermoeden van werknemerschap en regels rond algoritmisch management. De Europese richtlijn achter de wet stuurt expliciet op betere arbeidsvoorwaarden en meer bescherming voor platformwerkers. In de internetconsultatie reageerden Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) en werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB-Nederland en AWVN.

Consultatiereacties: opvallend eensgezind

VZN en de werkgeversorganisaties blijken op kernpunten dicht bij elkaar te zitten. Ze willen voorkomen dat normale zzp-bemiddeling te snel onder het platformrechtsvermoeden valt. Ze wijzen erop dat tariefinvloed, matching en kwaliteitsregels ook voorkomen bij echte zelfstandigen.

Het platformrechtsvermoeden kijkt naar vijf omstandigheden, zoals invloed op de vergoeding of toezicht op de uitvoering. Als aan twee van de vijf criteria is voldaan, kan het rechtsvermoeden ingaan en moet het platform in een geschil aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is. VZN noemt de opzet te breed en wil scherpere criteria, net als de werkgeversorganisaties, die het rechtsvermoeden vooral als bewijsinstrument willen houden. Dik zet daar de kernvraag tegenover: wie beschermt de zelfstandige die wél ondernemer is, maar geen prijs- of onderhandelingsruimte heeft?