Platformwerk: van turbokapitalisme naar eerlijke arbeidsvoorwaarden

Samenvatting

Platformwerk schuift volgens Human Rights Watch risico’s en kosten af op werkenden, terwijl wetgeving achterblijft en bescherming verdampt.

Platformwerk onder druk wereldwijd

Platformbedrijven groeien snel, maar volgens Lena Simet van Human Rights Watch vertaalt die groei zich vaak in lagere inkomens, minder bescherming en minder onderhandelingsmacht voor platformwerkers. De kern van het conflict: platformen organiseren werk via apps, maar behandelen werkenden niet als formele werknemers. Daardoor belanden risico’s en kosten bij de mensen die het werk doen, terwijl het platform als tussenpersoon marge pakt. De roep om beleid neemt toe, en vakbonden, arbeidsorganisaties en overheden zoeken naar manieren om platformen zich als verantwoorde werk- en opdrachtgevers te laten gedragen.

Simet besprak haar bevindingen in The Gig Work Podcast van de WageIndicator Foundation, op basis van onderzoek naar app-gestuurd werk in sectoren als taxi, maaltijdbezorging en boodschappenbezorging, onder meer in Libanon, Texas en New York.

Juridisch vacuüm en on demand arbeid

Simet noemt de situatie een juridisch vacuüm: technologie voor het organiseren van werk ontwikkelt razendsnel, terwijl regels om rechten van werkenden via platformen te beschermen achterlopen. Ze wijst op de coronacrisis als kantelpunt: platformwerkers kregen waardering, maar vaak geen passende arbeidsvoorwaarden of compensatie bij ziekte. Intussen verschuift platformwerk volgens haar ook naar beroepen als verpleegkundigen, leraren en therapeuten, die on demand via apps worden ingehuurd met wisselende uren en inkomsten.