Wet arbeidsmigratie: handhaving en keten centraal, geen quota

Samenvatting

Nederland kan arbeidsmigratie uit EU-landen niet afremmen met quota of algemene werkvergunningen, stelt een Kamerstudie.

Kamerstudie: focus op handhaving en keten

De staf van de Tweede Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid concludeert in een literatuuronderzoek dat Europese regels weinig ruimte laten om arbeidsmigratie uit andere EU-lidstaten eenzijdig te beperken. Quota of algemene werkvergunningen voor gedetacheerde werknemers botsen met de Europese vrijheid van diensten- en personenverkeer.

Volgens het onderzoek zit de speelruimte vooral in strenger toezicht en betere spelregels rond werkgeverschap in de keten: handhaving, ketenaansprakelijkheid en huisvesting. Het onderzoek benadrukt daarbij dat de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten mogelijk weinig helpt om misstanden bij grensoverschrijdende detachering te voorkomen.

Europese kaders en voorbeelden uit buurlanden

Het rapport wijst op artikel 45 van het EU-Verdrag, dat discriminatie op nationaliteit verbiedt bij werkgelegenheid, beloning en arbeidsvoorwaarden. Voor detachering geldt de herziene detacheringsrichtlijn uit 2018, met gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plek en extra rechten bij detachering langer dan twaalf maanden. Lidstaten mogen wél strengere eisen stellen aan meldingen, registratie, arbeidsvoorwaarden, ketenaansprakelijkheid en sancties.

Voor arbeidsmigranten van buiten de EU, derdelanders, bestaat meer beleidsruimte, zoals sectorale quota en bilaterale afspraken. Het onderzoek kijkt vooral naar laagbetaalde arbeidsmigranten en seizoensarbeiders en benoemt maatregelen in onder meer België, Oostenrijk, Duitsland, Frankrijk en Spanje, waar boetes, inspecties en ketencontrole zwaarder worden ingezet.