Zzp-status: bescherming zonder tariefgrens voor wie?

Samenvatting

VZN-voorstel Zelfstandigenwet geeft opdrachtgevers vooraf vrijwaring, maar legt risico en sancties bij de zzp’er zonder tariefbescherming.

Zelfstandigenwet: status vooraf, safe harbour erbij

De Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) presenteerde recent een voorstel voor de Zelfstandigenwet met een duidelijke koers: geef zelfstandigen vooraf een eigen status, in plaats van pas achteraf vast te stellen of sprake was van loondienst. Dat moet zelfstandigen hun ondernemerschap laten aantonen en opdrachtgevers vooraf zekerheid geven over naheffingen, premies en de kwalificatie van de arbeidsrelatie.

Een belangrijk onderdeel is de safe harbour. Die werkt zo: de opdrachtgever controleert vooraf of iemand een zelfstandigenstatus heeft en moet daarnaast aan voorwaarden voldoen, zoals geen exclusiviteit, geen vast werknemersrooster en geen directe overstap vanuit hetzelfde werk in loondienst. Houdt de opdrachtgever zich niet aan een voorwaarde, dan vervalt de safe harbour voor die opdracht en kan handhaving volgen.

Kritiek: zekerheid voor opdrachtgever, weinig vangnet zzp’er

Volgens auteur Wilmar Dik verschuift de bescherming vooral richting opdrachtgever. Als de opdrachtgever te goeder trouw de status controleerde en die status blijkt achteraf onjuist of misbruikt, wil VZN de gevolgen bij de zelfstandige leggen: de zzp’er kan de status verliezen en draait op voor de consequenties.

Tegelijk signaleert Dik dat het voorstel geen bescherming biedt tegen een te laag tarief of een economisch onhoudbare opdracht. Ook het verbod op safe harbour bij een vast, vooraf opgelegd rooster wringt volgens hem met sectoren waar roosteren nodig is, zoals zorg, beveiliging, evenementen, productie en media.