Evaluatie Wab: wet heeft flexwerk weinig verminderd

Samenvatting

De Wet arbeidsmarkt in balans blijkt flexwerk nauwelijks terug te dringen en werkgevers kiezen nog steeds vooral op basis van werk en krapte.

Evaluatie Wet arbeidsmarkt in balans

Onderzoeksbureau Regioplan concludeert dat de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) niet heeft gezorgd voor minder flexibele arbeid. Werkgevers vinden het vaste contract niet aantrekkelijker geworden, terwijl de werk- en inkomenszekerheid van flexwerkers nauwelijks verbeterde. Minister Vijlbrief noemt de beperkte effecten niet verontrustend.

Volgens de evaluatie hebben maatregelen rond flexibele arbeid weinig tot geen invloed op de contractkeuzes van werkgevers. In plaats daarvan sturen de aard van het werk, arbeidsmarktkrapte en de behoefte aan flexibiliteit die keuzes. De verruiming van de ketenbepaling van twee naar drie jaar geeft werkgevers zelfs meer ruimte om tijdelijke contracten aan te bieden, waardoor de stap naar vast later komt. Bij oproepkrachten zien onderzoekers dat werkgevers in de praktijk manieren vinden om strengere regels te omzeilen, terwijl werknemers hun rechten vaak niet kennen of niet durven opeisen.

Payroll krimpt, waterbedeffect blijft

De payrollsector is het hardst geraakt: het aantal payrollorganisaties nam flink af doordat gelijke arbeidsvoorwaarden payroll duurder maakten. Die krimp leverde echter geen verschuiving naar vaste contracten op; werkgevers weken uit naar uitzendwerk, namen mensen tijdelijk zelf in loondienst of zetten zzp’ers in. De evaluatie vindt geen bewijs voor een grote vlucht naar zzp door de Wab; de doorstroom richting zzp ligt volgens Regioplan op een vergelijkbaar niveau als onder de Wwz. Ook bij ontslagrechtwijzigingen bleef het effect beperkt, terwijl de WW-premiedifferentiatie nog het meest voelbaar werkt, met duidelijke sectorverschillen.