AI: vergroot macht van big tech of biedt gelijkheid?

Samenvatting

AI verlaagt de toegangskosten, terwijl Google en Amazon de krachtigste modellen controleren.

AI verlaagt toegangskosten

Bernard Marr onderzoekt op 25 september 2026 of AI de toegang tot technologie gelijker maakt, of juist de macht van big tech versterkt. Generatieve AI en tools zoals ChatGPT verlagen volgens de AI Index van Stanford de kosten voor AI-gebruik sterk: het verwerken van een miljoen tokens daalde van ongeveer 20 dollar in 2022 naar 7 cent in 2024.

Die prijsdaling maakt toepassingen zoals data-analyse en programmeren toegankelijker voor bedrijven die eerder grote budgetten en gespecialiseerde teams nodig hadden. Dat is de basis voor het idee dat AI technologie democratiseert. De bron presenteert dit echter als een theorie, niet als een vaststaand resultaat.

AI en macht van big tech

Tegelijkertijd beheren enkele multinationals de krachtigste algoritmen en foundationmodellen. Google en Amazon worden expliciet genoemd als partijen die toegang, prijzen en beschikbaarheid kunnen beïnvloeden. Kleinere bedrijven gebruiken daardoor technologie die buiten hun eigen controle valt.

Voor BI-professionals ontstaat hier een concrete spanning. Lagere verwerkingskosten maken experimenten met AI aantrekkelijker, maar afhankelijkheid van modelaanbieders blijft een strategisch risico. Een prijsverhoging of het intrekken van toegang raakt dan niet alleen een technisch onderdeel, maar ook processen voor analyse en ontwikkeling.

Marr zet twee scenario’s naast elkaar: AI-technologie wordt breed beschikbaar, of de voordelen concentreren zich verder bij techbedrijven en miljardairs. Het fragment geeft geen definitief antwoord op welke uitkomst het waarschijnlijkst is.

Concrete takeaway voor AI-strategie

Breng per AI-toepassing in kaart welke aanbieder het model levert, hoe de kosten per miljoen tokens zich ontwikkelen en wat er gebeurt als toegang of prijzen veranderen. Gebruik die inventarisatie voordat een AI-functie onderdeel wordt van een vast BI-proces.